Als ik als eerste aankom – Nachoem M. Wijnberg
12/05/2012 | Door Bouke Vlierhuis | Gepubliceerd in poëzierecensies | Tags: Nachoem M. Wijnberg, poëzie
Er zijn veel dichters die gedichten maken die iets met me doen. Daar lees ik namelijk poëzie voor, om iets te lezen dat iets met me doet. Sommige dichters zetten je aan het denken, sommige dichters laten je mogelijkheden van de taal zien die je niet kon vermoeden en sommige dichters laten je gewoon even glimlachen en iets vrolijker verdergaan met waar je mee bezig was.
Maar er is maar één dichter die bij mij zo’n mengsel oproept van afgrijzen en bewondering, ja, die me het ene moment het verlangen bezorgt zijn hoofd met een koevoet te bewerken en die ik het andere moment als een held wil vereren, wiens werk me, in overdosis genomen, in een soort staat van waanzinnigheid brengt, zo’n explosieve cocktail van gevoelens wekt de poëzie van Nachoem M. Wijnberg bij me op.
De nieuwe bundel van Wijnberg heet Als ik als eerste aankom, een titel die meteen een vraag oproept. Als ik als eerste aankom… wat? Dat zijn de gedichten van Wijnberg meestal: vragen. Het is moeilijk te verwoorden, maar het lijkt erop dat die vragen meestal zijn naar het waarom van onze daden.
In het oeuvre is dit trouwens een interessante bundel, omdat er veel lijnen bij elkaar komen die in voorgaande bundels zijn uitgezet en omdat er veel wat ‘lossere’ en ook wat emotionelere, lyrischer gedichten in staan. Daarnaast zijn er veel gedichten met een ikfiguur die vooral veel doet, anekdotisch aandoende gedichten die herinneren aan Divan van Ghalib.
De gedichten zijn niet alleen maar vragen, het zijn ook aanzetten tot antwoorden. Het schrijven van Wijnberg is denkschrijven:
Bergen rondom het meer, en zelfs golven in het water
Als je in je eentje
nog niet ver weg kunt gaan
kun je voor iemand gaan staan
en bewegen zonder van
je plaats te komen.
Ziet het eruit
als wie seks heeft? Niet echt,
maar misschien als wie nog net
niet wordt bekeken, en dan is
het nog niet altijd seks.
Je weet dus als je ze leest precies waar deze gedichten over gaan, maar je kan het niet vertellen omdat je het niet beter kan vertellen dan de dichter. Je kan de gedichten alleen maar lezen, herlezen, voorlezen. Ze zijn waar ze over gaan, ze gaan over zichzelf. Hier is geen dichter aan het werk met vervreemdingsfoefjes en taalspelletjes, hier is een dichter aan het werk die het zelf ook niet weet, die met behulp van zijn fenomenale taalgevoel op zoek is naar waar het over gaat (terwijl ik dit schrijf voel ik alweer die draaikolk waar je in raakt als je over de teksten van Wijnberg gaat nadenken – tot overmaat van ramp staat de dichter prominent, in een roze polo, voor op zijn bundel dit keer, wat alleen maar mijn neiging versterkt om hem een stomp te verkopen. Of te zoenen).
Atlas-Contact, 2011
ISBN 9789025437619
80 p., € 21,95
Bestel op Bol.com