‘Als we ons dingen herinneren herscheppen we de wereld, tot op zekere hoogte. We doen het allemaal, sommigen van ons meer dan anderen…’ vooral als ze zelf niets anders zijn dan herinneringen dwaalde hij af, op zoek naar iets om het enorme hangslot stuk te maken.

Een stuk betonijzer uit een nabijgelegen vuilnishoop en wat gewrik later lag het slot op de grond en hielp Glenda hem de ketting uit de metalen ogen op de deur te priegelen. Ze gingen samen naar binnen en hielden elkaars hand vast toen de duisternis ze opslokte. Met uitgestrekte handen schuifelden ze rond de enorme balen stof, zich niet realiserend dat ze hun adem inhielden tot ze naar lucht hapten. De katoen dempte hun voetstappen, smoorde hun echo’s en na een tijdje vond Nigel het spoor weer.

‘Ik had een tweelingbroer, Nathaniel,’ ging hij verder, fluisterend. ‘Aan het begin van de oorlog waren we in Afrika, in training om RAF-piloten te worden. Jachtvliegtuigen, dat wil zeggen één piloot en één schutter. Op een dag ging er iets vreselijk mis – ik weet niet wat, water in de brandstofleiding of iets. Het vliegtuig stortte diep in de jungle neer. Toen ik bijkwam deed alles zeer maar op een arm uit de kom en wat diepe kneuzingen waar mijn riemen in me hadden gesneden was ik er niet te erg aan toe. Nathaniel daarentegen was tegen zijn stuurknuppel aan geslagen. Hij leefde nog, maar zijn borstbeen was zo diep in zijn borst gedrukt dat het kleinste duwtje in de verkeerde richting zijn aorta door zou hebben gesneden.’

‘Wat heb je toen gedaan?’

Nigel zuchtte. ‘Wat kon ik doen? Ik had de opleiding niet om met zo’n verwonding om te gaan. Als ik hem had verplaatst was dat zijn dood geworden.’

Hij voelde haar afgrijzen meer dan dat hij het zag. ‘Je bedoelt -’

‘Ik heb alles wat we hadden bij hem gelaten. Dat waren allebei de heupflessen whiskey en ons standaard vuurwapen. De afspraak was, ik mocht een pad de jungle uit vinden, hij mocht de herinnering aan mijn broer houden, dus toen ik terug was in Engeland was het alsof hij nooit had bestaan. Zo compleet was hij gewist. Zelfs ik vergat hem.’

Hij voelde Glenda’s hand uit de zijne glijden. Hoewel zijn ogen zich een beetje aan het donker hadden aangepast kon hij haar niet onderscheiden – hij zag alleen een vage donkere vlek bij zich vandaan glijden. Hij wilde zeggen, ‘wacht!’ maar hij wist dat dat zinloos zou zijn. Het gevoel van wanhoop en doodsangst van verdwaald zijn in de jungle proberen over te brengen was onmogelijk. In de eeuwige schemering van de jungle waren de honger en de dorst al moeilijk genoeg om mee om te gaan maar het was het gevoel dat je levend opgegeten werd en dat er eitjes onder je huid gelegd werden dat het echt ondraaglijk maakte. Hun radio werkte niet en het was het regenseizoen dat overdag het hout doorweekte zodat het ‘s nachts nutteloos was. Ze gingen dood, de vraag was alleen wanneer.

Nathaniel was vijf dagen voor zijn leven gevochten toen Nigel de deal had aangenomen. Hij wist niet meer wie van hen het had voorgesteld – hij wist niet zeker of hij dat wel wilde. Op dat moment dacht hij dat hij onderhandelde met de jungle – de planten en bomen hadden enige basale emotionele verlangens en behoeften, maar nu, in de huidige tijd, goed doorvoed en geen broedplaats voor schorpioeneneieren, realiseerde hij zich dat het, natuurlijk, niet de jungle was geweest waar hij mee onderhandelde  maar iemand anders. Had hij dat geweten, had hij het dan toch gedaan?

‘Ik weet het niet,’ zuchtte hij in het donker. ‘Het spijt me,’ zei hij.

‘Dat is gelul,’ antwoordde een stem, en de lichten gingen klikkend en zoemend aan. Toen zijn ogen geen pijn meer deden, stond hij in het midden van een ruimte tussen de stofrollen. Tegenover hem stond Peter Gatsby naast een dode man – geen levende zou zo bleek kunnen zien en, nou, zo groen. De tweeling sliep op bedjes dichtbij – ze draaiden zich om, zachtjes kreunend in het licht, maar ze werden niet wakker.

Nigel had gemerkt dat Glenda, net zo geschrokken van het licht als hij, naar de rand van de open plek gekropen was. Ze zag haar jongens – en toen zag ze de dode, dun, draderig haar, gekleed in een opgevreten broek en verrotte laarzen met een vliegeniersjack vol gaten aan. Een lang moment twijfelde ze tussen gillen en flauwvallen. Nathaniel trok een wenkbrauw op. Ze viel flauw.

‘Je kan niet beweren dat het je spijt dat je leeft,’ zei Nathaniel.

Nigel antwoordde daar niet op. Nathaniel had natuurlijk gelijk. Destijds had de herinnering aan zijn tweelingbroer hem een goede prijs geleken voor zijn ontsnapping uit de jungle.

‘Ik, echter, kan wel zeggen dat verkocht worden zonder mijn goedvinden klote is. Heb je enig idee hoeveel pijn het doet om door het leven te gaan zonder door iemand herinnerd te kunnen worden? Constant binnen gevraagd worden en er dan uitgesmeten – ik ben zelfs neergeschoten, neergestoken, duizend keer vermoord – en toch herinnert niemand het zich, niemand denkt een dode kwaad gedaan te hebben.’

‘En alsof dat allemaal niet erg genoeg was,’ zei Nathaniel, Nigels ‘maar’ onderbrekend. ‘Toen ik eindelijk terug in Liverpool was gekomen kwam ik erachter dat Mama geen enkele foto van me heeft – en jij – mijn eigen broer – bent me helemaal vergeten.’

‘Je bent dood,’ zei Nigel.

‘Het was het enige dat ik had. Ik had niet eens de kracht om het pistool op te tillen. Weet je hoeveel pijn het doet om dood te gaan door mieren? Om ze stukjes vlees te zien afbijten en wegdragen?’

Nigel kon niets antwoorden.

‘Je bent moeilijk te vinden, Nigel.’ Zei Nathaniel. ‘Vast als ik zit in 1942 kon ik je niet vinden nadat je je naam had veranderd, het Londen van die tijd had verlaten. En de man aan wie je me verkocht – ‘ hij gebaarde met zijn hoofd naar Peter Gatsby ‘ – had zijn eigen plannen met me waar ik niet van loskwam. Tenminste, niet tot ik hem iets meer kon bieden. Dus nam hij deze jongens over om je een tijdje in de gaten te houden, om zeker te weten dat je de juiste was. Maak je geen zorgen, ze zal zich er niets van herinneren, en zij zullen geen littekens overhouden van de bezetenheid.’

‘Dat is een troost,’ was alles wat Nigel kon zeggen.

‘In ieder geval,’ zei Nathaniel met een knik naar de tas. Nigel was zich ineens weer bewust van het extra gewicht van het pistool. ‘Je hebt me een schedel beloofd.’

Maar het was niet aan hem om de oprechtheid van haar zorgen in twijfel te trekken en hij volgde het pad van gedeukte dingen naar het metrostation en voerde het apparaat gehoorzaam tien Pond. Hij koos Leicester Square, omdat het apparaat zei dat de jongens daar geweest waren. Hij kocht ook een kaartje voor Glenda, die niet gedacht had aan praktische zaken zoals geld.

‘Leicester Square,’ mompelde ze terwijl ze op de kaart keek. ‘Dat is zo ver weg. Weet je zeker dat ze daar zijn?’
‘Ze zijn daar waarschijnlijk niet, ‘ zei hij. ‘Maar ze zijn daarheen gegaan.’
‘Hoe – hoe weet je dat?’
Hij haalde zijn schouders op. ‘Je mag naar huis gaan hoor, als je te moe bent.’
‘Nee, ‘ zei ze. ‘Ik moet ze vinden. Ik weet dat het verschrikkelijke kinderen zijn, maar het zijn mijn kinderen en ik -’
‘Het is al goed, ‘ zei hij.

Ze zei niets meer. Ze wachtten op de trein en stapten over op Picadilly en Victoria. Toen ze op Leicester bovenkwamen waren de straten relatief rustig omdat de avondvoorstellingen net begonnen waren. ‘Dit maakt het makkelijker om ze te vinden, ‘ hoopte Nigel hardop, maar hij kon er niet zeker van zijn. Er waren hier de afgelopen twee uur of zo duizenden mensen langs de dingen gekomen en niet alle dingen konden mensen van elkaar onderscheiden. Ze hadden ook gewoon mieren kunnen gaan verbranden, dacht hij geïrriteerd.

Spiegels – iets flitste in zijn ooghoek terwijl ze het plein rondliepen. Glenda probeerde zich te beheersen maar slaagde er niet in haar trillende handen te verbergen waarmee ze de foto’s van haar jongens vasthield en fijnkneep en Nigel was op zoek naar een ding dat een of andere interactie had gehad met twee baldadige tweelingwezens. Het was een winkel, een klein stukje van het plein, met een spiegel erin – Nigel hield altijd van spiegels. Ze gaven altijd de beste informatie. Hij draaide zich ernaartoe, luisterend naar wat hij te zeggen had. Theatergangers, voor het grootste deel, mooi aangekleed; een paar honden, één man die rozen kocht om het goed te maken met zijn boze vrouw – en toen Peter Gatsby met twee jongetjes.

Nigel wilde niet in het bovennatuurlijke geloven, zelfs al hoorde zijn talent daartoe. Hij had nooit in pixies geloofd, hoewel hij iedere avond een schoteltje bier voor ze buiten zette (het kletsverhaal dat je ze melk moest geven was precies dat) en hij geloofde zeker niet dat hij in staat was de toekomst voor zich te zien. Kruiden waren gewoon dingen die eten beter lieten smaken. En, hoewel hij een hoefijzer op zijn deur had hangen en zijn meubels plaatste tussen de meridianen van veronderstelde energie, dacht hij niet daadwerkelijk dat iets daarvan echt werkte. Hij was tenslotte een rationeel mens, geboren in een familie van patsers, voorbestemd om arts te worden. En tot de oorlog langskwam verliepen de zaken volgens plan.

Hij kwam de oorlog intact en levend door, wat meer was dan je kon zeggen over de meeste mannen die er in gevochten hadden. Het was tijdens de oorlog dat zijn talent voor het vinden van dingen – vijandelijke posities, mijnen, paden door de Afrikaanse jungle – zichtbaar werd en hij maakte zichzelf onmisbaar voor de geallieerde strijdkrachten in de laatste zes maanden van het Europese strijdtoneel door het melden van verscholen Duitsers en het opsporen van sluipschutters. Ze vroegen nooit door over hoe hij het deed, wat maar goed was ook want hij kon het ze niet vertellen, althans, niet op een begrijpelijke manier.

Nu, lopend door de achterafsteegjes van Londen, de aanwezigheid van Peter Gatsby en de jongens naspeurend via stervende plassen en gedeukte afvalbakken, had hij het gevoel dat hij terug in de tijd ging – terug naar het moment dat hij uit het vliegtuig kwam en de verwoeste stad zag en mensen begon te helpen bij het terugvinden van dingen die ze in de nadagen van de luchtoorlog kwijtgeraakt waren. Glenda volgde hem, het geklik en getik van haar schoenen een echo van het onregelmatig bonken van haar hart. Hij kon het haar niet kwalijk nemen. De beweeglijke schaduwen en het halflicht zouden hem ook nerveus maken, als hij niet zo druk was met het volgen van het spoor.

‘Weet je waar we zijn?’ Fluisterde ze.
‘Ik heb geen flauw idee.’

Nog een krom steegje, waden door weer een modderplas, de voordeur van de ene pub vol rook in en de achterdeur van een andere weer uit. Als Glenda er spijt van had dat ze was meegegaan, zei ze er in ieder geval niets over. ‘Weet je wanneer we zijn?’ Vroeg ze, na een tijdje.

De vraag deed hem plotseling stoppen. Hij keek voorbij het volgende voorwerp waar de jongens op gemept hadden – het was toch niet alleen een gevoel. Het was waar – de auto’s waren niet meer modern, de winkels waren klein en volgepropt. Hij tuurde een kruidenierszaak binnen. De dreigende, afgeronde vorm van een ouderwetse (of was het een eigentijdse, gezien het feit dat het heelal geschift leek te zijn geworden?) kassa was duidelijk zichtbaar. En aan de andere kant van de straat stonden op een kapperszaak de prijzen in shillings en pence.

‘Wat gebeurt er?’ Vroeg Glenda met nauwelijks hoorbare fluisterstem.

Eindelijk haalde de herinnering hem in – dat knagend gevoel dat er iets was dat hij zich maar niet kon herinneren ging eindelijk weg, maar alleen om vervangen te worden door een loodzware vrees: hij had een eeuwigheid niet aan Nathaniel gedacht. Maar Nathaniel was hem, zo scheen het, niet vergeten. Het had hem alleen vijftig jaar gekost om Afrika uit te komen.

Misschien heb ik het allemaal verzonnen, dacht hij terwijl hij opstond om de deur open te gaan doen. Ja, dat is het. Ik ben in slaap gevallen terwijl ik een boek las en heb het allemaal gewoon gedroomd. Maar hij wist dat er geen boek was en dat het pistool echt was. Echt genoeg, in ieder geval. Hij kon zich niet herinneren dat hij het in handen gehad had, maar op de één of andere manier herinnerde hij zich wel het gewicht en de geur van het metaal.

Het was zijn buurvrouw, Glenda Parrish. Ze was een jonge moeder, best knap als je van uitgehongerde vrouwen hield die eruit zagen alsof je ze omver zou kunnen blazen door hard te hoesten. Ze was stripper in een chique club in het hart van het Financial District. Ze was getrouwd geweest, maar de kerel was dood gegaan of had haar verlaten – het deed er niet toe. De buren keken haar met de nek aan en bedekten de ogen van hun kinderen als ze langsliep. Haar jongens, een tweeling, renden volcontinu door modder en sloopten hekken en ze leek altijd totaal doorzichtig van uitputting. ‘Ah, Glenda, kom binnen,’ zei hij terwijl hij zijn opluchting probeerde te verbergen. Een simpel, banaal probleem – een verloren schoen, misschien, iets om hem wakker te maken, om de bedrukkende puzzel van Peter Gatsby onschadelijk te maken.

‘Heel graag, maar ik kan niet,’ zei Glenda. Hij zag, terwijl ze dichterbij kwam en onder de lamp kwam staan, dat haar ogen rood waren. ‘Mijn jongens zijn verdwenen.’

Nigel knipperde met zijn ogen. ‘Maar hoe -’

‘Je hebt ons al zo vaak geholpen,’ zei Glenda terwijl haar stem brak. ‘O God, alsjeblieft -’

‘Heb je de politie gebeld?’

Ze knikte, vechtend tegen de volgende golf van snikken. ‘Ze gaan van deur tot deur,’ zei ze. ‘Ze doen onderzoek. Maar – ik weet het niet – ik heb zo’n gevoel – dat ze niet hier zijn, weet je? Ik voel ze niet in mijn buurt. Ik – ik verbeeld me het maar,’ zei ze, lachend, huilend, tegelijk. ‘Het klinkt zo belachelijk.’

Nigel knikte afwezig. Hij luisterde – nou ja, hij ‘luisterde’ niet echt. Dingen spraken niet – dat deden ze nooit. Hij had nooit er nooit het woord voor gevonden – voor die kruising tussen luisteren en voelen en ruiken die hij gebruikte om dode objecten te vinden. Dode objecten zonden niets uit, behalve de informatie die door ze heen ging. Waren ze eenmaal gewend aan een bepaalde combinatie van informatie, dan veroorzaakte iedere verstoring van die combinatie – kwijtraken, bijvoorbeeld – iets wat alleen maar beschreven kon worden als verwarring. Zijn specifieke talent was dat hij erachter was gekomen hoe hij toegang kreeg tot die informatie, hoe hij hem kon gebruiken. Dus hij schaamde zich niet dat hij tegen de jongens gesist had, toen hij ze had betrapt bij het slopen van zijn rozenstruiken: ‘Ik weet wat jullie met elkaar doen als jullie moeder slaapt!’

Daarna lieten ze hem met rust, maar verder waren het rasechte duivels en buren met vermiste katten kwamen liever niet bij hun in de tuin. Nigel vond hun spoor vrij snel, maar hij besloot pas om het te volgen toen Glenda weer begon te snotteren. Het zo hypocriet zijn om het niet te doen, na al zijn ge-tsk tegen de vreselijke manieren van de jeugd van tegenwoordig.

‘Het is niet belachelijk,’ zei hij na een poosje. ‘Laat me mijn hoed halen en een paar spullen en dan gaan we op zoek naar je jongens.’

Ze keek zo opgelucht dat leek alsof ze ging flauwvallen, maar dat gebeurde niet. Hij liet haar leunend tegen de deurpost achter terwijl hij het huis in ging en de dingen opviste die hij nodig had: een kompas, een paar mueslirepen, zijn portefeuille, wat geld, een paraplu. Hij deed alles in zijn koerierstas, waar ook een EHBO-doos, een stuk touw en een Zwitsers zakmes in zaten. Toen hij door zijn woonkamer liep zag hij het pistool. Hij deed het ook in de tas, niet wetend waarom, maar met het gevoel dat het geen slecht idee zou zijn. Het gewicht – de kolf met de knop – lag goed in zijn hand. Iets probeerde bij hem terug te komen – een herinnering die hij ergens kwijt was geraakt – maar hij wuifde hem weg. Hij moest twee verdwaalde jongens vinden.

Dat was de basis van zijn werk, vertelde hij bij diners, gegeven door dankbare opdrachtgevers voor wie hij een verloren diamant, een schilderij had teruggevonden. Eén keer was het zelfs een Rolls-Royce geweest. De eigenaar zond hem ieder jaar een fles champagne, ter gelegenheid van de verjaardag van die overwinning, hoewel hij voor Nigel niet bijzonder moeilijk te vinden was geweest: de auto was in de war en had geen flauw idee waar hij was. Verloren dingen, vertelde hij een met stomheid geslagen publiek, willen gevonden worden. Je moet alleen weten hoe je ze moet horen.

Zijn tarieven waren redelijk: een paar pond voor sleutels, studieboeken. Verdwaalde honden waren iets duurder – honden wilden vrijwel altijd gevonden worden – en verdwaalde auto’s (gestolen auto’s, eigenlijk, maar de auto’s zelf konden dat onderscheid niet maken) kostten een paar honderd pond. Bij mensen hing het van de familie af – hij was niet helemaal gewetenloos en zou er niet over peinzen geld te rekenen voor het vinden van een vermist kind, maar als ze hem met geld wilden belonen was hij niet te trots om iets aan te nemen voor zijn moeite. En reiskosten, natuurlijk: de metro was niet zo duur maar het was een risico voor zo’n broze oude man om hem alleen te nemen, vooral met al dat moorddadig loslopend tuig van tegenwoordig.

Af en toe kwam er iemand van het theater aanbellen bij zijn nette kleine huis in Zuid-Londen, wanhopig op zoek naar een of ander rekwisiet dat niet te koop was en niet te maken. Hij genoot van deze opdrachten – kon hij een geitenhaarbal voor ze vinden? Dertien oxfordschoenen in verschillende kleuren? Gedroogde kippen? Hij stelde niet teleur. De mensen vertelden het door. Betaling bij aflevering.

De man die vandaag op zijn oprit af kwam lopen leek het theaterrekwisietzoekende type klant. Hij droeg een pet, laag over zijn ogen getrokken en een lange, volle, zwarte baard. Nigel stond achter de relatieve veiligheid van zijn vitrage en keek hoe deze kolossale man – want hij was heel lang en droeg een lange zwarte overjas en zware mijnwerkerslaarzen, zwart van het roet – zijn oprit op liep. Spanning besloop zijn maag als een kat en duwde er een paar keer in om daarna definitief te blijven zitten. Het zou dagen duren eer hij de beschadigingen uit het parket geschuurd kreeg.

De bel ging. Hij leek harder dan anders en Nigel kreeg zowat een hartaanval. Hij had zich niet gerealiseerd hoeveel angst het hem aanjoeg dat deze man zijn huis zou binnenkomen totdat er van hem gevraagd werd hem binnen te laten. Maar het had geen zin om te doen alsof hij er niet was – zijn fiets stond tegen de rozenstruik.

De man gromde een groet en Nigel, die met moeite zijn jas op de kapstok kon hijsen, wees op de stoelen, in de hoop dat hun tengere pootjes zo’n enorme kerel aankonden. De meubels kraakten, maar bleven heel. Nigel slaakte een zucht van verlichting terwijl hij het theeservies op het dienblad zette. De kopjes waren zo breekbaar. Hij hoopte dat ze niet vermorzeld zouden worden in de handen van de man.

‘Thee, meneer?’ Vroeg hij.

‘Ja graag,’ zei de man. Hij had ogen in een vreemde kleur grijs. Nigel schonk twee kopjes in en legde een klein zandkoekje op de schoteltjes. Ze namen elk een beleefd slokje.

‘Vreselijk weer, niet?’ Zei Nigel. De man was aangekomen in een pauze tussen de buien waarin de lucht zich beperkte tot dreigen met plenzen.

‘Het valt wel mee,’ antwoordde de man. ‘Peter. Peter Gatsby.’

‘En wat wil je dat ik voor je vind, Peter?’ Vroeg Nigel. Zich voorstellen was niet nodig. Er hing een plaquette buiten onder de lamp waarop stond: ’N. West, Vinder en Leverancier van Alles’. Bovendien, de meeste van zijn nieuwe klanten werden naar hem verwezen door de oude.

‘Ik zoek een schedel,’ zei Peter.

‘Er moet toch wel een theater of zoiets zijn dat iets dergelijks heeft?’ Zei Nigel.

‘Niet zomaar een schedel,’ zei Peter. ‘Mijn, ehm, cliënt heeft bijzondere wensen.’

De spanning verplaatste zich van Nigel’s maag naar zijn borst. Hij kon er niet de vinger op leggen wat er was aan Peter of aan het verzoek dat maakte dat hij zich zo slecht op zijn gemak voelde. Hij had schedels gevonden (en magen, en zelfs een opengespreide baarmoeder, drijvend in formaldehyde, een ei van weefsel rond een verschrompeld ruimtewezen) voor vreemdere, meer angstaanjagende types, maar bij het woord ‘bijzondere’ stonden alle haren in zijn nek overeind. ‘Nou, ga je me nog wat details geven over hoe hij eruit ziet?’ Vroeg hij eindelijk.

‘Je herkent hem wel als je hem vindt,’ zei de man. Hij leunde vooruit om achter zich te grijpen. ‘Ik moest je ook dit geven,’ zei hij, een groot kaliber revolver achter uit zijn riem tevoorschijn halend.

‘Is het zo’n gevaarlijke klus?’ Nigel snakte naar adem. Hij hield niet van vuurwapens. Nooit gedaan – lawaaiige, grove dingen, onnauwkeurig, doden met een kledder lood. Smerig. Hij had zelf een sterke voorkeur voor messen.

‘Het is gewoon een voorzorgsmaatregel,’ zei Peter. ‘We zouden niet willen dat er voortijdig iets met je gebeurt.’