– Tonijn zijn –
Als haar zus overlijdt, erft Isabelle Nieto een huis, een familiebedrijf en een in zichzelf gekeerd meisje. Isabelle aanvaardt haar erfenis. Van de drie onderdelen blijkt het meisje de meeste potentie te hebben. Zij is de groeibriljant in de nalatenschap: het huis is een onderkomen; het familiebedrijf – gespecialiseerd in het vissen op tonijn – kampt met vangstquota en milieuactivisten, maar dan Karen… Van haar tante – Karen (b)lijkt het dochtertje van haar zus te zijn – krijgt ze alle ruimte om anders te zijn en van de onderwaterwereld te houden. Karen is aandoenlijk in haar streven de wereld te verbeteren. In haar autisme ligt haar kracht als personage. Zeedieren zijn stille wezens drijft op haar authenticiteit.
Toch is Karen ook de zwakke schakel in Zeedieren zijn stille wezens. Er worden haar zoveel ‘normale’ bezigheiden opgedrongen, dat haar autisme in het gedrang komt. Hoe geloofwaardig is het na alle expliciete aandacht voor haar tekortkomingen op bepaalde terreinen bijvoorbeeld dat zij gaat studeren en een sturende rol speelt in het familiebedrijf?
De manier waarop zij dat familiebedrijf, dat door haar tante Isabelle meermaals gesaneerd is en ten dode opgeschreven lijkt, uit slip en slop trekt, is onorthodox, maar winstgevend. Uit de manier waarop ze eindelijk partij kiest voor de tonijnen spreekt weer de ware ‘autistische’ geest.
Zeedieren zijn stille wezens speelt in twee werelden: de stille wereld van een meisje dat anders is en daardoor onconventioneel doet en denkt, en de luidruchtige wereld van commerciële actie en activistische reactie, waarin voortdurend de rekening van winst en verlies wordt opgemaakt. Die werelden botsen noodzakelijkerwijs. In Zeedieren zijn stille wezens trekt de commercie aan het kortste eind. En Karen? Karen keert terug naar haar wereld, naar de diepblauwe laag, onder de lichtblauwe, onder de groene, onder de turkooizen laag. En Karen schrijft een boek. Het boek waarin haar Ik de hoofdrol speelt.
Hoe aandoenlijk en fantasievol Zeedieren zijn stille wezens ook is, het is Sabina Berman niet gelukt om een in alle opzichten geslaagd boek te schrijven. Er is teveel realiteit en maatschappijkritiek binnengeslopen in Zeedieren zijn stille wezens. Het boek is zo actueel dat de wondere wereld van Karen en Ik in het gedrang komt. En juist in die onbekende wereld zou ik af willen dalen.
Leave a Reply