– Lezen achter de schermen van een naderende dood-
Het evenwicht : ineens kanker is niet het eerste postume boek van Martin Bril. Het neemt in dat postume oeuvre echter wel een bijzondere plaats in. In Het evenwicht laat Martin Bril zich van zijn kwetsbaarste kant zien: het is zijn kijk op ziek zijn en een naderende dood. Anders dan in al eerder – en nog te verschijnen – gebundeld werk, bevat Het evenwicht bovendien niet alleen teksten die geschreven zijn met het oog op publicatie. Brieven en mails aan doktoren, vrienden en collega’s verraden de onrust en zorgen die Martin Brils gemoed steeds meer gaan bepalen, zijn levenslust ten spijt.
Onbekommerd observeren en daar in de mooist mogelijke zinnen verslag van doen is er vanaf de zomer van 2008 voor Martin Bril niet meer bij. Hij heeft weer kanker en beter worden beheerst zijn leven. Dat hij er toch nog in slaagt om af en toe zo’n typische Bril-column te schrijven; dat hem er toch nog alles aan gelegen is om een plaats op de voorpagina van de krant te verwerven, dwingt bewondering af, juist door de indringende manier waarop hij verslag doet van wat ziek zijn van zijn lichaam en geest vergt. Daarbij fungeren columns, brieven, mails, dagboeknotities als elkaar aanvullende en bevestigende bronnen van steeds hetzelfde onrustbarende nieuws.
Over het prijsgeven van de teksten die niet bedoeld waren openbaar te worden – sterker nog: ze zijn aan specifieke mensen gericht – verschillen de meningen. Martin Bril was een maniakaal schrijver en verloor al werkend regelmatig de noden van zijn dierbaren uit het oog. Daarvan was hij zich bewust en daarover sprak en schreef hij ook in het openbaar. Inkijkjes in zijn persoonlijk leven gaf hij zelf dus ook al. Maar Het evenwicht gaat verder: het laat een bijna smekende Martin Bril zien; een man die zo hangt aan en hunkert naar het leven dat hij hemel en aardse deskundigen wil bewegen het tij ten goede te keren. Die Martin Bril publiek maken gaat verder het betreden van privé-domein; het is balanceren op het randje van iemand beroven van waardigheid. Anderzijds: Martin Bril klampte zich vast aan het schrijven, ook in de laatste fase van zijn leven. Het evenwicht lezen is zien hoe Martin Bril schrijvend zijn hoop levend hield. Martin Bril wilde tot het einde toe gelezen worden.
Prometheus, 2011
ISBN 978-90-446-1765-8
321 p., € 14,95
Leave a Reply