Dertig dagen, de meest recente roman van Annelies Verbeke, speelt zich af in het uiterste zuiden van België. Haar voornaamste personages (Alphonse en Kat) hebben de stad (Brussel) verruild voor het platteland (de Westhoek). Regelmatig steken zij de grens over. Dan zijn ze in de Nord-Pas-de-Calais.
Van de Westhoek, waar de Groote Oorlog woedde, wordt gezegd dat de bewoners er een onverstaanbaar dialect spreken. Van de Nord-Pas-de Calais weet ik dat het er mooi is, en dat het een toevluchtsoord is voor wie illegaal de oversteek naar Engeland wil wagen.
In Dertig dagen is het grensoverschrijdende Frans-Vlaanderen veel meer dan een decor. Annelies Verbeke stemt haar thema’s en motieven af op de omgeving. Een van de verhalen die zij vertelt, gaat over wie via daar het geluk tegemoet vlucht. Afghanen en Syriërs in dit geval. En ze kunnen elkaar niet luchten of zien. Een ander verhaal doet recht aan wie daar ver van huis gevallen is. De tirailleurs sénégalais.
In het dankwoord en de verantwoording dat op het verhaal van Alphonse – om hem draait Dertig dagen – volgen, schrijft Annelies Verbeke: ‘Ik woon niet in de Westhoek of Frans-Vlaanderen en op een geëmigreerde overgrootvader na kom ik er niet vandaan. Ik kon dus enkel als buitenstaander van dit grensgebied gaan houden.’
Dat ze van het gebied is gaan houden, dankt zij – schrijft ze – onder andere aan een schrijfopdracht die ze kreeg voor het project 300 jaar Grens. Haar bijdrage aan het project: in 2013 bracht ze een deel van haar tijd bloggend in Callicanes door.
Dat Dertig dagen de overtreffende trap is van haar verblijf in Frans-Vlaanderen moge duidelijk zijn.
Er is echter ook nog een vergrotende trap: de novelle Onvoltooid landschap. Een tekst die de basis vormde voor het libretto van het gelijknamige vredesoratorium, waarmee 100 jaar ‘Groote Oorlog’ wordt herdacht. Daarin blijft een jonge vrouw achter bij een nog onvoltooid schilderij. Haar geliefde – de schilder – moet ten strijde trekken. Zij raakt in de ban van het schilderij en van de oorlog.
Het verblijf in de Westhoek en Frans-Vlaanderen legde Annelies Verbeke geen windeieren. Behalve een blog levert de streek haar net als de auteur die in Dertig dagen tijd doorbrengt in een schrijversresidentie net over de Franse grens een verhaal en een roman op.
Wie weet is zij die auteur wel, al is alles fictie.
Leave a Reply