Parijs is nog altijd ver, maar er is alle reden om vandaag al vooruit te kijken. Als de etappe amper op gang is, passeren de renners Montlaur. En in Montlaur overleed op 19 oktober 1928 Édouard-Jean Niermans, die op 30 mei 1859 in Enschede geboren werd als Eduard Johan Niermans. Niermans was geen schrijver, hij was architect in de belle épogue. En in die hoedanigheid verantwoordelijk voor een aantal prominente gebouwen. Ik noem Hôtel Negresco op de Boulevard des Anglais in Nice. Maar dat was pas in 1911. Toen lag de nadruk op het ontwerpen van hotels. Aan het begin van zijn carrière legde Niermans zich toe op het ontwerpen van theaters. Waaronder de Folies Bergère en de Moulin Rouge.
Die twee Parijse theaters gingen nogal eens over de tong. Ook in de literatuur. Keek Remco Campert een paar dagen geleden nog door een geërfde toneelkijker naar de Tour, Kees Stip gunt een dier ook zo’n hulpmiddel:
Een dikke brilslang zat parterre
vooraan in de Folies-Bergère.
‘Van allerhande euvelen’
– zo hoorde men hem keuvelen –
‘plaagt de bijziendheid mij het meest.
Zijn er al doelpunten geweest?’
Die dikke brilslang zag in elk geval iets. Dat was Jules Renard niet gegeven. Hij durfde niet eens naar binnen in dat andere door Niermans ontworpen theater:
Veertig jaar, en ik durf niet alleen naar de Moulin Rouge.
Dat schreef hij op 18 oktober 1903 in zijn dagboek. Het gedicht ‘La Mélinite: Moulin Rouge’ doet vermoeden dat de Britse dichter Arthur Symons dat er – al dan niet in gezelschap van anderen wel eens in geweest. In dat gedicht eert hij de cancan-danseres Jane Avril – door Henri Toulouse Lautrec
Olivier Metra’s Waltz of Roses
Sheds in a rhythmic shower
The very petals of the flower;
And all is roses,
The rouge of petals in a shower.
Rounds the full circle, rounds
The perfect rose of lights and sounds,
The rose returning
Into the circle of its rounds.
Her mirrored, morbid grace;
Before the mirror, face to face,
Alone she watches
Her morbid, vague, ambiguous grace.
She dances in a dream,
And she and they together seem
A dance of shadows;
Alike the shadows of a dream.
Between the robes that turn;
In ruddy flowers of flame that burn
The lights are trembling:
The shadows and the dancers turn.
In the mysterious night,
She dances for her own delight,
A shadow smiling
Back to a shadow in the night.
De dichter Jacques Prévert woonde in een appartement achter de Moulin Rouge. Toen zij uit wilden breiden, liep zijn woning dat inmiddels museum was geworden gevaar. De Moulin Rouge zegde de huur op. Inmiddels is duidelijk dat het appartement van Prévert en dat van zijn buurman Boris Vian behouden blijft.
Leave a Reply